Wprowadzenie
13 grudnia 2024 r. weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR). Nowe przepisy zastępują dotychczasową dyrektywę 2001/95/WE i wprowadzają istotne zmiany dla wszystkich podmiotów wprowadzających produkty na rynek unijny. Regulacje mają na celu poprawę funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów poprzez określenie nowych standardów dotyczących bezpieczeństwa produktów.
Kogo dotyczy Rozporządzenie GPSR?
Rozporządzenie GPSR obejmuje wszystkie podmioty, które wprowadzają produkty na rynek unijny w ramach prowadzonej działalności handlowej. Dotyczy to zarówno producentów, importerów, jak i dystrybutorów, w tym tych oferujących swoje produkty online. Co istotne, GPSR obejmuje produkty przeznaczone dla konsumentów, a także te, których konsumenci mogliby używać w przewidywalnych warunkach, nawet jeśli pierwotnie nie zostały one dla nich przeznaczone. Dodatkowo, regulacje obejmują również operatorów platform internetowych, którzy muszą zapewnić zgodność oferowanych produktów z nowymi przepisami.
Interesującym aspektem nowego rozporządzenia jest jego potencjalny wpływ na branżę wydawniczą. Jeśli materiały drukowane, takie jak książki dla dzieci, spełniają kryteria produktu objętego regulacją, wydawnictwa będą zobowiązane do zapewnienia zgodności swoich wyrobów z normami bezpieczeństwa, w tym dotyczącymi używanych materiałów, takich jak papier i farby drukarskie.
Cel i zakres Rozporządzenia GPSR
Głównym celem nowych przepisów jest zagwarantowanie, że produkty dostępne na rynku UE są bezpieczne dla konsumentów. Rozporządzenie GPSR opiera się na art. 169 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który podkreśla konieczność ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów oraz zapewnienia im dostępu do rzetelnych informacji o produktach. Kluczowym założeniem jest ograniczenie ryzyka związanego z użytkowaniem produktów oraz wzmocnienie nadzoru nad ich jakością.
Najważniejsze obowiązki dla podmiotów gospodarczych
Zakres obowiązków nałożony na przedsiębiorców różni się w zależności od ich roli w łańcuchu dostaw. W przypadku producentów kluczowe wymagania obejmują m.in.:
- Opracowanie analizy ryzyka oraz dokumentacji technicznej produktu w celu oceny jego bezpieczeństwa.
- Prowadzenie rejestru skarg dotyczących bezpieczeństwa produktu, a także dokumentacji przypadków odzyskiwania produktów oraz działań naprawczych.
- Umieszczanie na produktach danych identyfikacyjnych oraz kontaktowych producenta.
- Zgłaszanie incydentów związanych z bezpieczeństwem produktu za pośrednictwem portalu Safety Business Gateway.
- W przypadku sprzedaży online – zapewnienie, aby w ofercie zamieszczono kluczowe informacje dotyczące produktu, takie jak dane producenta, parametry techniczne, ostrzeżenia oraz wskazówki dotyczące bezpiecznego użytkowania.
Warto podkreślić, że nowe regulacje mają również istotny wpływ na sektor e-commerce, który musi dostosować się do bardziej restrykcyjnych zasad prezentacji ofert produktów, w tym zapewnienia przejrzystych informacji dotyczących ich bezpieczeństwa i zgodności z normami.
Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów
Rozporządzenie GPSR nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek ustanowienia przepisów przewidujących sankcje za naruszenie jego postanowień. W Polsce obecnie trwają prace legislacyjne nad ustawą implementującą GPSR, a organem odpowiedzialnym za jej wdrożenie jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Podmioty, które nie dostosują się do nowych regulacji, mogą podlegać karom finansowym, a ich produkty mogą zostać wycofane z rynku. Ponadto, wprowadzenie do obrotu produktu niespełniającego wymogów bezpieczeństwa może narazić przedsiębiorców na odpowiedzialność cywilną wobec konsumentów.
How can we help?
Nasza Kancelaria specjalizuje się w doradztwie prawnym dotyczącym obowiązków wynikających z GPSR. Pomagamy przedsiębiorcom w analizie ryzyka, opracowywaniu dokumentacji technicznej oraz wdrażaniu procedur zgodnych z nowymi przepisami. Oferujemy również wsparcie w zakresie zgłaszania incydentów oraz reprezentacji przed organami nadzoru.
