W dniu 20 listopada 2025 r., w ramach obchodów Światowego Tygodnia Przedsiębiorczości, mieliśmy okazję uczestniczyć w wydarzeniu organizowanym przez Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (UKEN). Kluczowym punktem programu było wystąpienie naszego Prawnika Zarządzającego, dr. Jakuba Kabzy, poświęcone najistotniejszej i najbardziej rewolucyjnej europejskiej regulacji ostatnich lat – Rozporządzeniu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act).
Temat wystąpienia, “AI Act – nowe ramy prawne dla przedsiębiorców. Zakres zastosowania, obowiązki, odpowiedzialność”, idealnie wpisał się w potrzeby dynamicznie rozwijającej się Małopolskiej sceny innowacyjnej. Regulacja ta, będąca pierwszym na świecie tak kompleksowym aktem prawnym dotyczącym AI, wprowadza fundamentalne zmiany dla każdego przedsiębiorcy, który tworzy, importuje, dystrybuuje lub wykorzystuje systemy sztucznej inteligencji.
Kluczowe aspekty wpływu AI Act na biznes
Podczas prelekcji dr Kabza szczegółowo omówił trzon Rozporządzenia – ryzykowne podejście (risk-based approach). Zgodnie z nim, obowiązki nakładane na podmioty gospodarcze zależą od poziomu ryzyka, jakie dany system AI niesie dla zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych obywateli.
1. Trzy Kategorie Ryzyka i Idące za Nimi Obowiązki:
- Systemy AI o Ryzyku Niedopuszczalnym (Unacceptable Risk): Systemy te, ze względu na naruszenie wartości UE (np. manipulacja behawioralna, social scoring), będą całkowicie zakazane.
- Systemy AI Wysokiego Ryzyka (High-Risk): To systemy o największym wpływie na życie obywateli (np. w medycynie, edukacji, rekrutacji, zarządzaniu infrastrukturą krytyczną). Wymagają one spełnienia szeregu rygorystycznych obowiązków, w tym m.in.:
- Wdrożenia systemów zarządzania ryzykiem.
- Zapewnienia wysokiej jakości danych (data governance).
- Prowadzenia szczegółowej dokumentacji technicznej i rejestracji w bazie UE.
- Zapewnienia nadzoru ludzkiego (human oversight).
- Gwarancji przejrzystości i odporności na błędy.
- Systemy AI o Ograniczonym i Minimalnym Ryzyku: Dotyczy to zdecydowanej większości codziennych zastosowań AI (np. chatboty, filtry spamowe). Wymagają one jedynie minimalnych obowiązków w zakresie przejrzystości (np. informowania użytkownika o interakcji z AI).
2. Obowiązki różnych podmiotów w łańcuchu dostaw
Dr Kabza podkreślił, że AI Act nakłada obowiązki nie tylko na dostawców (tj. podmioty tworzące systemy AI), ale także na wdrażających (użytkowników biznesowych, którzy wykorzystują systemy w swojej działalności), a także na importerów i dystrybutorów. Świadome zarządzanie ryzykiem i odpowiedzialnością wymaga analizy, jaką rolę pełni dane przedsiębiorstwo w ekosystemie AI.
3. Kwestia odpowiedzialności i sankcji
Wystąpienie objęło także temat odpowiedzialności, w tym potencjalnych wysokich sankcji finansowych za nieprzestrzeganie przepisów AI Act. Przedsiębiorcy muszą być świadomi, że Rozporządzenie wprowadza mechanizmy egzekwowania prawa, które mają zapewnić zaufanie do systemów AI, jednocześnie chroniąc innowacyjność.
Podsumowanie i wnioski dla przedsiębiorców
AI Act to nie tylko zbiór zakazów i obowiązków, ale przede wszystkim strategiczna zmiana myślenia o technologii. Wprowadza on europejski standard „godnej zaufania sztucznej inteligencji” (Trustworthy AI).
Jako kancelaria, cieszymy się, że mogliśmy podzielić się naszą wiedzą i ekspertyzą w zakresie nowych regulacji. Wierzymy, że świadome podejście do procesów związanych z korzystaniem z AI jest kluczem do sukcesu i utrzymania konkurencyjności w nadchodzących latach.
Dziękujemy organizatorom z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz wszystkim uczestnikom za inspirującą dyskusję!
